داتس (OpenAI Dots) ایجنت هوش مصنوعی همیشهفعال ChatGPT است که اوپنایآی در ۷ مهر ۱۴۰۵ (۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶) در رویداد DevDay معرفی کرد. هر داتس با مدل جدید GPT-6 Astra کار میکند، رایانهٔ ابری و مرورگر اختصاصی دارد و به بیش از ۴۰۰۰ اپ وصل میشود. یعنی برخلاف یک چتبات معمولی، بعد از بستن چت هم روی کارهای شما ادامه میدهد.
حدود ۱۱ سال پیش، در سال ۲۰۱۵، گاردین از سم آلتمن نقل کرد: «فکر میکنم در ۱۰ تا ۲۰ سال آینده مشاغل بهطور گسترده از بین بروند.» او آن زمان دربارهٔ اثر فناوری بر بازار کار حرف میزد؛ dots هنوز وجود نداشت.
حالا شرکت او ایجنتی عرضه کرده که میتواند بخشی از کارهای پیگیری را حتی پس از بستن چت ادامه دهد. این محصول پیشبینی آلتمن را ثابت نمیکند، اما پرسش قدیمی را برای کار روزمره ملموستر میکند: کدام کارها را میشود به یک ایجنت سپرد و برای کدام تصمیمها باید انسان همچنان در جریان بماند؟
در این راهنما میخوانید داتس چیست، چه فرقی با ChatGPT معمولی دارد، قیمتش چقدر است، در ایران چه وضعی دارد، چطور راهاندازیاش کنید و بهترین کاربردهایش کدام است. در پایان هم داتس را با دو رقیب اصلیاش، Grok Bot و Muse متا، مقایسه کردهایم.
فرض کنید هر صبح باید تقویم و صندوق ایمیل را مرور کنید، پاسخ چند پیام را پیشنویس کنید و آخر هفته وضعیت یک پروژه را گزارش دهید. در چت معمولی، هر بار باید از نو درخواست بدهید. داتس برای سپردن همین مسئولیتهای پیوسته ساخته شده است: هدف را میگیرد، با ابزارهایی که به آن وصل کردهاید کار میکند و هر جا تصمیمی به قضاوت شما نیاز داشت، برمیگردد.
این راهنما بر اساس راهنمای رسمی dots در مرکز راهنمای OpenAI نوشته شده و در ۱۱ مهر ۱۴۰۵ / ۳ اکتبر ۲۰۲۶ بهروز شده است. داتس در حال عرضهٔ تدریجی است؛ گزینههای حساب خودتان را مرجع نهایی بدانید.
داتس در یک نگاه
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| سازنده | OpenAI (اوپنایآی) |
| تاریخ معرفی | ۷ مهر ۱۴۰۵ / ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶، رویداد DevDay 2026 |
| مدل | GPT-6 Astra |
| محل استفاده | داخل ChatGPT؛ دسکتاپ، وب، موبایل، Slack و Microsoft Teams |
| اتصال به اپها | بیش از ۴۰۰۰ اپ از طریق Plugins در ChatGPT |
| طرحهای دارای دسترسی | ChatGPT Pro، Business Premium و Enterprise (آزمایشی) |
| نسخهٔ رایگان | ندارد |
| تعداد داتس در هر حساب | فعلاً یکی؛ امکان ساخت چند داتس بعداً اضافه میشود |
داتس چیست و چه فرقی با ChatGPT معمولی دارد؟
داتس یک ایجنت هوش مصنوعی (AI Agent) است، نه یک چتبات تازه. فرقش در این است که فقط به سؤال جواب نمیدهد، بلکه مسئولیت میگیرد. هر داتس رایانهٔ ابری و مرورگر خودش را دارد، پس میتواند وارد سرویسها شود، تحقیق کند، کارهای زمانبندیشده انجام دهد و نتیجه را برای بازبینی شما بیاورد.
| موضوع | چت معمولی ChatGPT | داتس |
|---|---|---|
| زمان کار | معمولاً هنگام گفتوگو یا اجرای کارِ مشخص | میتواند بین گفتوگوها کار را پیگیری کند |
| شروع کار | منتظر پیام شماست | میتواند خودش پیگیری و کار زمانبندیشده انجام دهد |
| ابزار کار | قابلیتهای همان گفتوگو | رایانهٔ ابری، مرورگر و اپهای متصلِ مجاز |
| حافظه | حافظهٔ ChatGPT | حافظهٔ ChatGPT بهعلاوهٔ حافظهای که از اپهای متصل میسازد |
| تصمیمهای مهم | شما در لحظه تصمیم میگیرید | طبق قواعد شما، یا تأیید میخواهد یا کار را به شما میسپارد |
| شخصیت | پروفایل معمولی ChatGPT | نام، آواتار یا پت، و شناسهای مثل @yourname-agentname |
«همیشهفعال» به معنی اختیار نامحدود نیست. نوع طرح، سهمیهٔ استفاده، دسترسی اپها و قواعد تأییدی که تعیین میکنید، حدود کار داتس را مشخص میکنند.
فرق داتس با ایجنت قبلی ChatGPT چیست؟
ایجنت ChatGPT که در سال ۲۰۲۵ معرفی شد هم مرورگر و ابزار داشت، میتوانست کارهای چندمرحلهای انجام دهد و حتی یک کارِ تمامشده را برای تکرار زمانبندی کند. پس تفاوت داتس این نیست که «اولین ایجنتِ کاربلد» است. تفاوت اصلی در تداوم رابطه با یک ایجنت مشخص است: داتس نام، حافظه و زمینهٔ کار شما را بین گفتوگوها و کانالهایی مثل ChatGPT و Slack همراه میبرد و برای پیگیری کارهای سپردهشده به هر بار شروع دوباره نیاز ندارد.
یک مرز مهم هم وجود دارد: وقتی داتس بدون درخواست تازه در پسزمینه دنبال فرصت کمک میگردد، طبق توضیح رسمی اوپنایآی ابزارهایش در این حالت فقطخواندنیاند. برای فرستادن پیام یا تغییر داده، باید کار را صریحاً به او سپرده باشید و قواعد دسترسی و تأیید نیز اجازه بدهند. بنابراین «خودش کار را پیش میبرد» به معنی اختیار آزاد برای اقدام در همهٔ اپها نیست.
داتس با GPT-6 Astra چه نسبتی دارد؟
GPT-6 Astra مدل است و داتس محصول. یعنی Astra موتوری است که داتس با آن فکر و کار میکند. اگر فقط با مدل Astra در چت کار کنید، ایجنت همیشهفعال نخواهید داشت.
قیمت داتس و اینکه چه کسانی به آن دسترسی دارند
داتس اشتراک جداگانه ندارد. اولین داتس بدون هزینهٔ اضافه در Pro و Business Premium گنجانده شده است؛ Enterprise نسخهٔ آزمایشیِ قابلفعالسازی توسط مدیر دارد:
| طرح | وضعیت دسترسی | محدودیت منطقهای |
|---|---|---|
| ChatGPT Pro (از ۱۰۰ دلار در ماه) | در حال عرضهٔ تدریجی | بازارهای پشتیبانیشده بهجز منطقهٔ اقتصادی اروپا، سوئیس و بریتانیا |
| ChatGPT Business Premium | فعال | همهٔ مناطق پشتیبانیشدهٔ ChatGPT |
| ChatGPT Enterprise، Edu و Healthcare | آزمایشی و پیشفرض خاموش | مدیر فضای کاری باید فعالش کند |
قیمتها به دلار آمریکا و برای کاربران آمریکا است و در کشورها یا اپاستورهای دیگر ممکن است فرق کند. اوپنایآی همزمان با داتس یک طرح ماهانهٔ ۵۰۰ دلاری هم برای ChatGPT معرفی کرده است.
چند نکته پیش از خرید اشتراک:
- عرضه تدریجی است. ممکن است چند روز طول بکشد تا داتس در حساب شما ظاهر شود.
- سهمیه دارد. هر طرح سقف استفاده برای کارهای سنگینتر دارد. اوپنایآی اعلام کرده که تا یک ماه پس از معرفی، مصرف واجد شرایط از سهمیهٔ طرح کم نمیشود؛ این به معنی مصرف نامحدودِ دائمی نیست.
- داتسهای بیشتر بعداً میآیند. امکان ساخت چند داتس و خرید سرعت یا ظرفیت بیشتر وعده داده شده، ولی قیمتش هنوز اعلام نشده است.
- حداقل سن ۱۸ سال است.
آیا داتس در ایران کار میکند؟
ایران در فهرست کشورهای پشتیبانیشدهٔ ChatGPT نیست. داتس هم فقط در طرحهای پولی ChatGPT عرضه میشود، پس کاربران داخل ایران بهطور رسمی به آن دسترسی ندارند. داشتن یک حساب پولی بهتنهایی به معنی پشتیبانی رسمی از کشور شما نیست و ممکن است حساب با محدودیت روبهرو شود. اگر خارج از ایران زندگی میکنید، شرایط کشور محل اقامت و حساب خود را بررسی کنید.
آموزش راهاندازی داتس؛ قدمبهقدم
داتس اپ جداگانه برای دانلود ندارد. داخل ChatGPT است و با همان حساب ChatGPT وارد میشوید. زمان راهاندازی به اتصال اپها و تنظیم مجوزها بستگی دارد.
- با رایانه وارد ChatGPT شوید. ساخت داتس فقط در برنامهٔ دسکتاپ ChatGPT (مک یا ویندوز) یا نسخهٔ وب در مرورگر دسکتاپ ممکن است. برنامهٔ دسکتاپ را از chatgpt.com/download بگیرید.
- وارد بخش Dots شوید. بخش Dots را در ChatGPT باز کنید و مراحل معرفی را دنبال کنید.
- نام و آواتار انتخاب کنید. یک شخصیت یا پت انتخاب کنید. بعداً از پروفایل داتس میتوانید هر دو را عوض کنید.
- کار اول را روشن تعریف کنید. بگویید چه منبعی را بررسی کند، چه خروجیای بدهد، کی گزارش بدهد و کدام کارها به تأیید شما نیاز دارد.
- فقط اپهای لازم را وصل کنید. در بخش Plugins تنظیمات ChatGPT، مجوزهای هر اپ را بخوانید و بعد وصلش کنید. برای شروع، یک اتصالِ مرتبط با کار نخست کافی است.
- قواعد اقدام را تنظیم کنید. در Custom rules برای هر کار تعیین کنید که داتس آن را بدون سؤال انجام دهد، فقط با پیشتأیید انجام دهد، قبل از اقدام بپرسد، یا کار را به شما بسپارد.
- کانال پیامرسان اضافه کنید (اختیاری). از دسکتاپ، Slack یا Microsoft Teams را وصل کنید تا همانجا با داتس حرف بزنید.
- دسترسی به رایانهٔ شخصی (اختیاری). این قابلیت پیشفرض خاموش است. برای روشن کردنش، برنامهٔ دسکتاپ ChatGPT را روی همان رایانه باز کنید و Allow access را تأیید کنید. با Revoke access خاموش میشود.
- اپ موبایل را نصب کنید. بعد از ساخت داتس، اگر دسترسی موبایل برای حسابتان فعال شده باشد، از اپ ChatGPT در iOS یا اندروید هم میتوانید با آن گفتوگو کنید.
بعد از راهاندازی، از پروفایل داتس سه بخش In progress (در حال انجام)، Scheduled (زمانبندیشده) و Completed (انجامشده) را ببینید.
بهترین کاربردهای داتس، با پرامپت آماده
داتس در کارهای ادامهدار میدرخشد؛ کارهایی که در غیر این صورت باید هر روز دستی چکشان کنید. برای سؤالهای یکباره، همان ChatGPT معمولی سریعتر است.
| کاربرد | داتس چه میکند | پرامپت آماده |
|---|---|---|
| گزارش صبحگاهی | تقویم و ایمیل را مرور میکند و خلاصهٔ روزانه میفرستد | «هر روز کاری ساعت ۸، تقویم و ایمیلهای متصل من را مرور کن. فقط سه موردی را که امروز به تصمیم من نیاز دارند با دلیل کوتاه بگو. هیچ ایمیلی را بدون تأیید من ارسال نکن.» |
| مدیریت ایمیل | ایمیلها را دستهبندی، پاسخ پیشنویس و موارد فوری را مشخص میکند | «صندوق ایمیلم را زیر نظر بگیر. برای ایمیلهای روتین پیشنویس پاسخ بنویس و قبل از ارسال هر چیزی از من بپرس.» |
| پیگیری پروژه | پروژه را در Slack، اسناد و ایمیل دنبال و گزارش میکند | «هر جمعه وضعیت پروژهٔ بازطراحی سایت را خلاصه کن. کارهای انجامشده، مانعها و تصمیمهای باز را جدا بنویس. اگر دادهای در دسترس نیست، حدس نزن.» |
| تحقیق پسزمینه | چند روز روی یک موضوع تحقیق میکند و گزارش میآورد | «اخبار سه رقیب اصلی ما را دنبال کن و هر خبر مهم را ظرف یک روز برایم بفرست.» |
| پیگیری مشتری | یادش میماند منتظر پاسخ چه کسی هستید | «هر سه روز مشتریانی را که منتظر پاسخشان هستم بررسی کن و برای پیگیری متن پیشنهادی بنویس. قبل از ارسال، تأیید بگیر.» |
| رصد باگ | گزارش باگ را در Slack میبیند و بررسی میکند | «هر وقت گزارش باگ در کانال #support آمد، بررسیاش کن و برای تیم فنی خلاصه بنویس.» |
| کارهای برنامهنویسی | در محیطهای Codex که از قبل ساختهاید تسک میسازد | «یک تسک Codex باز کن تا تستهای خراب ریپوی checkout را درست کند.» |
اوپنایآی یک نمونهٔ واقعی هم آورده است: داتس یکی از آزمایشکنندگان متوجه شد او فراموش کرده برای یک نشریه فاکتور بفرستد، فاکتور را آماده کرد و پس از تأیید او فرستاد.
آیا یک نفر میتواند با داتس کارِ یک تیم را پیش ببرد؟
برای صاحب یک کسبوکار کوچک، ارزش داتس در کمکردن رفتوبرگشتِ کارهای پیگیری است. مثلاً میتوانید از داتس بخواهید هر روز ایمیلهای مشتریان و موعدهای تقویم را بررسی کند، پیگیریهای عقبافتاده را فهرست کند و پاسخها را برای تأیید شما پیشنویس کند. این کار یک جریان مشخص دارد و میتوانید کیفیت خروجی و دسترسیها را در همان جریان بسنجید؛ تصمیم دربارهٔ قیمت، رابطه با مشتری و ارسال پیامهای حساس همچنان به نظارت شما نیاز دارد.
ایدهٔ «تیمی از داتسها، هر کدام با نقش و دسترسی جدا» فعلاً برنامهٔ آیندهٔ اوپنایآی است، نه قابلیتی که امروز برای هر کاربر فعال باشد. در اعلام رسمی dots آمده که کاربران فعلاً با داتس اصلی خود شروع میکنند و امکان افزودن داتسهای بیشتر بعداً میآید. داتسهای تخصصی سازمانی نیز اکنون در مرحلهٔ پایلوت محدود هستند. پس اگر امروز میخواهید برای کسبوکارتان برنامه بچینید، روی یک داتس و کارهای قابلسنجش حساب کنید، نه یک تیم آمادهٔ چندایجنتی.
توصیه: با یک کار تکرارشوندهٔ کوچک شروع کنید، مثل گزارش صبحگاهی. یک هفته کیفیت کارش را ببینید و بعد مسئولیت بیشتری بدهید. اگر بیشتر میخواهید روی فایلها و منابع خودتان تحقیق کنید، راهنمای NotebookLM گوگل هم برای مقایسهٔ روش کار مفید است.
داتس، Grok Bot یا Muse متا؟
داتس تنها ایجنت همیشهفعال بازار نیست. پیش از آن، دو رقیب جدی معرفی شده بودند: Grok Bot از SpaceXAI و Muse از متا. هر سه محصول از رایانهٔ ابری برای انجام کار استفاده میکنند و بین گفتوگوها کار میکنند، ولی برای آدمهای متفاوتی ساخته شدهاند.
| داتس (OpenAI) | Grok Bot (SpaceXAI) | Muse (متا) | |
|---|---|---|---|
| تاریخ معرفی | ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ | ۱۱ آگوست ۲۰۲۶ (بتا) | ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ |
| نسخهٔ رایگان | ندارد | اعتبار آزمایشی محدود | دارد |
| ارزانترین راه | ChatGPT Pro، از ۱۰۰ دلار | Cursor Pro، ۲۰ دلار | رایگان؛ طرحهای پولی هم دارد |
| تعداد ایجنت | فعلاً یکی | چند بات همزمان با نقشهای مختلف | یکی |
| محل استفاده | ChatGPT، Slack، Teams | اپ دسکتاپ مک و ویندوز، iOS | iOS، اندروید، وب muse.ai و واتساپ |
| نقطهٔ قوت | اتصال به ۴۰۰۰+ اپ و اکوسیستم ChatGPT | تیمی از باتها و یاد گرفتن کار با تماشای شما | کارهای روزمرهٔ شخصی و خرید |
| مناسب برای | کاربران حرفهای و تیمهایی که ChatGPT دارند | کسبوکارها و کارهای تکراری چندمرحلهای | کاربران عادی در کشورهای پشتیبانیشده |
Grok Bot بیشتر شبیه یک تیم از باتهاست: چند بات با نقشهایی مثل فروش، تحقیق یا مدیر دفتر میسازید و کار را بین هم دستبهدست میکنند. اگر میخواهید کار را یک بار جلوی بات انجام دهید تا یاد بگیرد، راهنمای کامل Grok Bot را بخوانید.
Muse متا مصرفکنندهمحورتر است و تنها گزینهٔ این سه با نسخهٔ رایگان. متا آن را برای ایمیلفرستادن، رزرو سفر، پر کردن فرم و خرید معرفی کرده و عرضهاش را در آمریکا، کانادا و مکزیک اعلام کرده است. جزئیات قیمت و دسترسی را در راهنمای میوز متا و وضعیت دسترسی Muse بخوانید.
خلاصه: اگر ChatGPT Pro واجد شرایط دارید، اولین داتس بدون هزینهٔ اضافه در دسترس شماست و منطقیترین شروع است. اگر بودجهٔ کمتری دارید و چند کار تکراری کسبوکاری دارید، Grok Bot ارزانتر است. اگر در کشور پشتیبانیشده هستید و فقط میخواهید امتحان کنید، Muse رایگان است.
امنیت، حافظه و محدودیتهای داتس
داتس به جای شما عمل میکند، پس فقط همان دسترسیای را بدهید که لازم دارد.
- داتس ممکن است اشتباه کند. اوپنایآی خودش توصیه میکند نتیجهٔ تحقیق، پیشنویس پیامها و تصمیمهای مهم را پیش از اتکا بررسی کنید.
- Auto-review بعضی اقدامها را چک میکند. اقدامهایی که ممکن است روی حسابها اثر بگذارند یا اطلاعاتی را به اشتراک بگذارند، با دستورها، قواعد شما و الزامات ایمنی اوپنایآی سنجیده میشوند. این بررسی خطا را بهطور کامل حذف نمیکند.
- تحقیق خودکار پسزمینه فقطخواندنی است. ابزارهای این حالت نمیتوانند پیام بفرستند، محتوای اپ را تغییر دهند یا مرورگر و رایانه را کنترل کنند. این محدودیت را با کاری که شما صریحاً به داتس سپردهاید یکی ندانید.
- ورود امن، در مسیرهای پشتیبانیشده. در این مسیرها، رمز را در فرم ورود امن وارد میکنید و به مدل نمایش داده نمیشود. رمز را در چت، سند یا پلاگین برای داتس نفرستید.
- قطع اتصال، حافظه را پاک نمیکند. اگر اپی را جدا کنید، چیزهایی که داتس قبلاً از آن یاد گرفته باقی میماند. برای پاک کردنش باید داتس را Reset کنید.
- Pause و Reset. از منوی ••• در پروفایل داتس، با Pause آن را موقتاً متوقف کنید. Reset همهٔ گفتوگوها، حافظه و کارهای زمانبندیشده را برای همیشه پاک میکند.
- پیامک محدود است. نسخهٔ آزمایشی پیامک فقط برای برخی کاربران Pro در آمریکاست و از ارائهدهندهٔ شخص ثالث استفاده میکند؛ اطلاعات حساس را از این راه نفرستید.
اگر داتس را وارد کار روزانه میکنید، دستورها، معیار کیفیت و نسخهٔ پشتیبان فایلهای مهم را بیرون از حساب آنلاین هم نگه دارید. در مقالهٔ برنامهٔ ششماهه و ساخت فرایند مقاوم دربارهٔ وابستگی به ابزارهای آنلاین بیشتر نوشتهایم.
منابع و مطالعهٔ بیشتر
- OpenAI: راهنمای شروع کار با dot
- OpenAI: مدیریت dots در فضای کاری سازمانی
- OpenAI: فهرست کشورهای پشتیبانیشدهٔ ChatGPT
- OpenAI: معرفی رسمی dots
- OpenAI: امنیت و حریم خصوصی dots
- متا: معرفی Muse
- متا: خبر عرضهٔ Muse در کانادا
- SpaceXAI: صفحهٔ رسمی Grok Bot
پرسشهای رایج
داتس (OpenAI Dots) چیست؟
داتس ایجنت هوش مصنوعی همیشهفعال ChatGPT است که اوپنایآی در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ معرفی کرد. با مدل GPT-6 Astra کار میکند، رایانهٔ ابری خودش را دارد و حتی وقتی چت را بستهاید، روی کارهایی که به آن سپردهاید ادامه میدهد.
فرق داتس با چتبات معمولی ChatGPT چیست؟
چتبات فقط وقتی پیام میدهید جواب میدهد. داتس مسئولیت میگیرد، کارها را زمانبندی میکند، با اپهای متصل کار میکند و وقتی به تصمیم شما نیاز دارد، خودش پیام میدهد.
آیا داتس همان GPT-6 Astra است؟
خیر. GPT-6 Astra مدل زبانی است و داتس محصولی است که با این مدل کار میکند.
آیا داتس رایگان است؟
خیر. داتس نسخهٔ رایگان ندارد. اولین داتس در Pro از ۱۰۰ دلار در ماه و Business Premium بدون هزینهٔ اضافه گنجانده شده است. Enterprise نیز نسخهٔ آزمایشی با فعالسازی مدیر دارد.
آیا داتس در ایران قابل استفاده است؟
ایران در فهرست کشورهای پشتیبانیشدهٔ ChatGPT نیست، پس داتس بهطور رسمی برای کاربران داخل ایران در دسترس نیست.
آیا برای داتس باید اپ جداگانه دانلود کنم؟
خیر. داتس داخل ChatGPT است. برای ساختن آن از برنامهٔ دسکتاپ ChatGPT یا مرورگر دسکتاپ استفاده کنید. بعد از ساخت، از اپ موبایل ChatGPT هم میتوانید با آن حرف بزنید.
چند داتس میتوانم بسازم؟
فعلاً هر حساب یک داتس دارد. اوپنایآی گفته امکان ساخت داتسهای بیشتر بعداً اضافه میشود.
آیا داتس به رمز عبورهای من دسترسی دارد؟
در مسیرهای ورود پشتیبانیشده، رمز را در فرم امن وارد میکنید و مدل آن را نمیبیند. رمز را در چت، سند یا پلاگین نفرستید و فقط اپهای لازم را وصل کنید.
فرق داتس با Grok Bot و Muse چیست؟
داتس داخل ChatGPT است و از طریق پلاگینها به بیش از ۴۰۰۰ اپ میتواند وصل شود. Grok Bot چند بات روی یک رایانهٔ ابری مشترک دارد. Muse متا نسخهٔ رایگان دارد و متا عرضهٔ آن را در آمریکا، کانادا و مکزیک اعلام کرده است.
آیا داتس میتواند به من زنگ بزند یا ایمیل مستقل داشته باشد؟
فعلاً نه. داتس نمیتواند خودش تماس بگیرد و آدرس ایمیل مستقل هم ندارد، ولی میتوانید ایمیل شخصیتان را به آن وصل کنید.
آیا قطع اتصال یک اپ، حافظهٔ داتس را پاک میکند؟
خیر. برای پاک کردن حافظه باید داتس را Reset کنید. این کار گفتوگوها و کارهای زمانبندیشده را هم حذف میکند.
چطور داتس را متوقف یا حذف کنم؟
در پروفایل داتس، منوی ••• را باز کنید. Pause آن را موقتاً متوقف میکند و Reset آن را با همهٔ دادههایش برای همیشه حذف میکند.
